یارا:مرکز توسعه و پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان در ایران
مرکز «یارا» (ICAPCY) زیرمجموعهای از مؤسسه فرهنگی هنری «رویش دیگر» (پیدایش) است که با هدف توسعه و پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان در ایران تأسیس شده است. این مرکز با تأکید بر پرورش مهارتهای تفکر انتقادی، خلاق، مراقبتی و مشارکتی، تلاش میکند تا نظام آموزشی حافظهمحور را به سوی آموزش تأملمحور و گفتوگو محور سوق دهد.
تاریخچه و تأسیس
فعالیتهای مرتبط با آموزش تفکر در ایران از سال ۱۳۸۶ با حضور هستۀ اولیۀ مؤسسه در برخی مدارس راهنمایی شهر اصفهان آغاز شد. در این دوره، آموزش مهارتهای تفکر نقاد و تفکر خلاق به دانشآموزان ارائه میشد. از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱، این فعالیتها در برخی مدارس غیرانتفاعی پسرانه شهر تهران ادامه یافت. از سال ۱۳۹۱ به بعد، تمرکز بر پژوهش، ترجمه، آموزش و تسهیلگری در زمینه فلسفه برای کودکان افزایش یافت.
برنامهها و فعالیتها
ویژه بزرگسالان:
- کارگاه اول آموزش تسهیلگری مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان در ایران(پاییز ۱۳۹۶، حضوری).
- کارگاه دوم آموزش تسهیلگری مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان در ایران(زمستان ۱۳۹۸، حضوری).
- دوره آموزشی مقدماتی پرورش تسهیلگر برنامه فلسفه برای کودکان؛
- دوره آموزشی پیشرفته پرورش تسهیلگر برنامه فلسفه برای کودکان؛
- دوره آموزشی کارورزی پرورش تسهیلگر برنامه فلسفه برای کودکان؛
- کارگاه تفکر و گفتگو درباره پایداری محیط زیست؛
- پرونده آنلاین واکاوی اجرای برنامه فلسفه برای کودکان در ایزان با حضور فعالان و پیشگامان این برنامه(تابستان ۱۴۰۰)؛
- نشستهای ترویجی برای تسهیلگران با حضور فعالان و پیشگامان ؛
ویژه کودکان:
دورههای آزاد فلسفه برای کودکان و نوجوانان به صورت حضوری و آنلاین(۱۳۸۹-اکنون)
انعقاد قرارداد با مدارس جهت برگزاری کلاسهای فلسفه برای کودکان در قالب یک زنگ مدرسه در طول سال تحصیلی:
- مدرسه غیرانتفاعی آزاده ( ۱۳۸۹-۱۳۹۰)
- دبستان پویش تهران(۱۴۰۰ تا اکنون)؛
- دبیرستان اقتصاد اصفهان(۱۳۹۸-۱۴۰۰)؛
- مجموعه مداد رنگی (مهد کودک رویای رنگی)، اصفهان(۱۴۰۴)؛
- دبستان دخترانه غیر انتفاعی فرهنگ و هنر سهروردی، اصفهان(۱۴۰۴)؛
همکاری با مراکز و سازمانها
- معاونت فرهنگی شهرداری منطقه ۴ اصفهان(تابستان ۱۴۰۰)؛
- بنیاد نخبگان اصفهان(۱۴۰۴)؛
- موسسه فرهنگی هنری دیگر(۱۳۹۱-۱۳۹۳)؛
- آکادمی تلسی تهران؛
ویژه جوانان:
سلسله نشستهای حلقه کندوکاو یارا.
برگزاری نشستها.
پرونده واکاوی اجرای برنامه فلسفه برای کودکان در ایران.
شاید با شنیدن کلمه «فلسفه» به یاد مباحث پیچیده و انتزاعی بیفتید، اما فلسفه برای کودکان یا به اختصار «فبک» (P4C: Philosophy for/with Children)، هیچ شباهتی به کلاسهای خشک فلسفه دانشگاهی ندارد. فبک یک برنامه آموزشی جهانی است که برای پرورش مهارتهای تفکر سطح بالا در کودکان و نوجوانان (از پیشدبستانی تا پایان دبیرستان) طراحی شده است.
همکاریهای بینالمللی
۱. قرارداد در زمینه ترجمهی کتابهای داستان و راهنمای متیو لیپمن، با موسسه IAPC دانشگاه مونتکلر از سال ۲۰۱۸.
۲. تنها نهاد ایرانی عضو انجمن بینالمللی فلسفه برای کودکان ICPIC از سال ۲۰۱۷.
ترجمه ها
این موسسه دارای قراردادی در زمینه ترجمهی کتابهای داستان و راهنمای متیو لیپمن، با مؤسسه IAPC دانشگاه مونتکلر از سال ۲۰۱۸ می باشد.
- اولین کتاب داستان و راهنمای آن نوشته متیو لیپمن با نام «کشف هری استاتلمایر» در سال ۱۴۰۱ توسط این مرکز ترجمه و ویرایش شد که با همکاری نشر کرگدن منتشر شده است.
- دومین کتاب با نام "پیکسی" و راهنمای آن و سومین کتاب با نام "کیو و گاس" به همراه راهنمای آن نوشته متیو لیپمن و آن مارگارت شارپ در دست ویرایش می باشند.
کتاب شناسی
- کتاب هنر در حلقه کندوکاو: انتشارات لگا، در دست انتشار.
- کتاب فلسفه در زندگی: جستارهایی در فلسفه، فلسفه برای کودکان و تفکر انتقادی، انتشارات نگاه معاصر، تهران، 1398و چاپ دوم 1401
- کتاب جز طنین یک ترانه نیستم: تأملی فلسفی دربارۀ شعر و زیست جهان فروغ فرخزاد، انتشارات نگاه معاصر، تهران، 1397و چاپ دوم 1402
- کتاب طرحواره مفهومی از دیدگاه کانت و دیویدسون، انتشارات نگاه معاصر، تهران، 1401.
حضور در کنفرانسها و ورکشاپهای بینالمللی:
▪️کنفرانس بینالمللی Brila و NAACI، دانشگاه مونترال، کانادا، ۲۰۲۵؛
▪️کنفرانس بینالمللی Plato، دانشگاه واشنگتن و دانشگاه توفس، مدفورد آمریکا، ۲۰۲۵؛
▪️جایزه بورسیه سالیانه SOPHIA(بنیاد فلسفهورزی با کودکان در اروپا)، ۲۰۲۵
▪️کنفرانس بینالمللی SOPHIA، دانشگاه مالتا، مالتا، ۲۰۲۵؛
▪️پذیرش رویکرد خانه کتاب یارا جهت ارائه و معرفی، در سی و نهمین کنگره ادبیات کودکان، دفتر بینالمللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) در شهر تریست ایتالیا، دفتر بینالمللی کتاب برای نسل جوان(IBBY)، ۲۰۲۴؛
▪️ورکشاپ بینالمللی گردهمایی دوسالانه “انجمن کندوکاوفلسفی با کودکان(ICPIC)” در دانشگاه ناپولی فدریکو II، ناپولی ایتالیا، جولای ۲۰۲۴؛
▪️کنگره جهانی فلسفه(WCP)، پنل فلسفه با کودکان، دانشگاه ناپولی شهر رُم، ایتالیا، آگوست ۲۰۲۴؛
▪️کنگره بینالمللی فلسفه برای کودکان، دانشگاه گراتز، اتریش، نوامبر ۲۰۲۳؛
▪️ورکشاپ بینالمللی در کنفرانس دوسالانه “انجمن کندوکاوفلسفی با کودکان(ICPIC)” در دانشگاه ریکیو، ژاپن، آنلاین، اگوست ۲۰۲۲؛
▪️ورکشاپ تسهیلگری فلسفه برای کودکان، موسسه IAPC دانشگاه مونت کلر آمریکا، مندهام، نیوجرسی، ۲۰۱۷؛